Ξαναγράφεται ο όρος «βιασμός»

Michalaki Pitsillidou Rozen Law Firm > Greek Articles  > Ξαναγράφεται ο όρος «βιασμός»

Ξαναγράφεται ο όρος «βιασμός»

Ο Ποινικός Κώδικας  τέθηκε σε ισχύ το 1929 και αποτελεί ουσιαστικά αντιγραφή του αντίστοιχου Ινδικού Ποινικού Κώδικα. Είναι προφανές ότι παρά τις κατά καιρούς τροποποιήσεις και τις προσπάθειες εκσυγχρονισμού που έχουν γίνει στο νομοθέτημα, ο Ποινικός Κώδικας, αν και όχι στην ολότητα του, περιέχει διατάξεις που μπορεί να χαρακτηριστούν ως αναχρονιστικές, καθώς και διατάξεις που έχουν ατονήσει. Είναι πασιφανές ότι ο Ποινικός Κώδικας χρήζει περαιτέρω τροποποίησης προκειμένου να αντανακλά και να συμβαδίζει με τις συνεχώς μεταβαλλόμενες αντιλήψεις της εποχής και της σύγχρονης κοινωνίας.

Η ανάγκη προς τροποποίηση οδήγησε σήμερα στην ετοιμασία πρότασης νόμου προς τροποποίηση του Ποινικού Κώδικα και συγκεκριμένα στο κεφάλαιο το οποίο περιελάμβανε μέχρι σήμερα τα λεγόμενα Ποινικά Αδικήματα εναντίον των Ηθών, το οποίο φαίνεται σήμερα να αντιμετωπίζει και την μεγαλύτερη αποδοκιμασία αφού εν τοις πράγμασι μέχρι τώρα και στην ολότητα του διελάμβανε ως θύμα το γυναικείο και μόνον φύλο και ως θύτη τον άνδρα όχι μόνον στην έννοια του εγκλήματος του βιασμού αλλά και σε άλλα εγκλήματα όπως η μαστροπεία η διαφθορά νεαρής γυναίκας, η διαφθορά γυναίκας με νοητική στέρηση κ.α. Μια δε ενδότερη ενδοσκόπηση του εν λόγω κεφαλαίου των εγκλημάτων κατά των ηθών, μας φέρνει αντιμέτωπους με το πλέον παράδοξο στο άρθρο 171ΠΚ, ήτοι της ποινικοποίησης της συνουσίας μεταξύ ανδρών ηλικίας κάτω των 17 ετών .

Η ανάγκη προς τροποποίηση διαφαίνεται κιόλας από τον τίτλο του Κεφαλαίου αφού επιχειρείται η μετονομασία του κεφαλαίου από Εγκλήματα κατά των Ηθών σε Εγκλήματα κατά της Γενετήσιας Ελευθερίας πράγμα το οποίο έχει γίνει κατ’ ελάχιστον σαράντα έτη πριν σε χώρες του Ηπειρωτικού Δικαίου. Πράγματι, η σημερινή πραγματικότητα φαίνεται να προϊδεάζει τον εκάστοτε ερμηνευτή του δικαίου ότι το αγαθό το οποίο προστατεύεται είναι τα εκάστοτε ήθη που επικρατούν στο πεδίο της γενετήσιας ζωής. Αυτό δε, άφηνε και περαιτέρω να νοηθεί ότι το άτομο που δεν θεωρείται από την εκάστοτε κοινωνία ως άτομο άμεμπτου ηθικής, δεν είναι και άξιο προστασίας.  Ωστόσο, η έννοια των ηθών δεν μπορεί να θεωρηθεί ως καθοριστικός παράγοντας για τον προσδιορισμό των ποινικών νόμων, αφού αποτελεί έννοια χωρίς απτό περιεχόμενο και αρκετά αφηρημένη, έρμαιο  στις εκάστοτε κρατούσες κοινωνικές αντιλήψεις καθώς και έννοια η οποία εκ φύσεως προκαλεί διακρίσεις στο ποια άτομα προστατεύονται και ποια όχι. Η σκοπούμενη δε τροποποίηση φαίνεται να συνάδει περισσότερο με το περιεχόμενο του κεφαλαίου και του εννόμου αγαθού που αυτό φαίνεται να προστατεύει, ήτοι της γενετήσιας ελευθερίας η οποία αποτελεί προέκταση της ανθρώπινης αξίας και αξιοπρέπειας και όχι της εκάστοτε κοινωνικής ηθικής.

Η επόμενη τροποποίηση η οποία επιχειρείται, και θεωρείται από τις πλέον σημαντικές και ίσως και θεμέλιο της όλης τροποποίησης είναι η έννοια του βιασμού ως αυτός περιέχεται στο άρθρο 144 του Ποινικού Κώδικα. Η πραγματικότητα μέχρι σήμερα κατέδειξε ότι αυτό το οποίο ήταν προβληματικό ήταν ο προσδιορισμός μιας πράξης σεξουαλικού περιεχομένου ως πράξης βιασμού και αυτό γιατί στο άρθρο 144ΠΚ μέχρι σήμερα αναφέρεται ξεκάθαρα ως συστατικό στοιχείο του εγκλήματος του βιασμού την ‘’συνουσία’’. Ωστόσο, η έννοια αυτή φαίνεται να έχει προκαλέσει μέχρι και σήμερα σύγχυση ως προς την ερμηνεία και τον προσδιορισμό της με αποτέλεσμα όχι μόνον την μη δίωξη προσώπων για βιασμό, που τελικώς αυτό ήταν και το έγκλημα το οποίο διέπραξαν, αλλά και το αντίθετο, δηλαδή την παραπομπή για αδικήματα τα οποία μπορούσαν να περιέχουν άλλες ποινικά κολάσιμες πράξεις η οποίες όμως δεν θα μπορούσαν σε κανένα ευρωπαϊκό κράτος δικαίου  να χαρακτηρισθούν ως βιασμός αλλά ως άσεμνη επίθεση η οποία τιμωρείται ως πλημμέλημα. Το σημαντικό εδώ είναι να νοηθεί πως η αλλαγή αυτή θεωρείται από τις πλέον θεμελιώδεις τόσο από την πλευρά του θύτη όσο και του θύματος αφού η ερμηνεία που θα δοθεί εν τέλει στην εκάστοτε πράξη θα την ανάγει ανάλογα είτε στο έγκλημα του βιασμού το οποίο τιμωρείται με δια βίου φυλάκιση είτε σε άλλο έγκλημα το οποίο σε κάθε περίπτωση δεν θα επιφέρει τέτοιας μορφής ποινή. Συγκεκριμένα, σκοπείται η αντικατάσταση της έννοιας της συνουσίας με αυτήν της γενετήσιας πράξης. Θα πρέπει ωστόσο, η έννοια της γενετήσιας πράξης για σκοπούς ερμηνείας του νομού και της πράξης του βιασμού να περιλάβει πράξεις συνουσίας καθαυτές αλλά και άλλες ασελγείς πράξεις οι οποίες είναι ίσης βαρύτητας με αυτής της συνουσίας και μπορούν να θεωρηθούν ως υποκατάστατα αυτής.

Αξίζει δε να αναφερθεί ότι στον προτεινόμενο τροποποιητικό νόμο αυτό που εξόφθαλμα γίνεται είναι η εξισορρόπηση των δύο φύλων αφού μέχρι σήμερα υπήρχε το στερεότυπο ότι το θύμα ήταν γυναίκα ή νεαρή γυναίκα κάτι που παραμερίζεται με την αντικατάσταση της λέξης γυναίκα με την λέξη πρόσωπο με σκοπό την εξάλειψη κάθε είδους διάκρισης και ομοφοβίας που οι νόμοι αυτοί φαίνεται να περικλείουν.

Πλέον σημαντικό είναι ότι προσπάθεια του νομοθέτη με την σκοπούμενη τροποποίηση είναι η αύξηση των ποινών σε αδικήματα που αφορούν σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση, αφού διαφαίνεται ότι τα πλείστα εγκλήματα τα οποία ανήκουν στο κεφάλαιο αυτό θα τιμωρούνται πλέον είτε με δια βίου φυλάκιση, όπως αυτό της μαστροπείας, είτε θα θεωρούνται ως κακουργήματα με επιβληθείσα ποινή μέχρι 20 ετών.

Η αυξητική αυτή τάση των ποινών φαίνεται να δικαιολογείται αν κανείς αναλογιστεί πόσο ειδεχθή είναι τα εγκλήματα αυτού του είδους αλλά και πόσο προσβάλλουν την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και υπόσταση αλλά και το δικαίωμα στην επιλογή και ελεύθερης βούλησης. Ωστόσο αυτό που πραγματικά δεν πρέπει να παραγνωρίζεται είναι το τεκμήριο αθωότητας του κατηγορούμενου  το οποίο σε κάθε περίπτωση πρέπει να αποτελεί σημείο αναφοράς και να προστατευτεί ως κόρη οφθαλμών όχι μόνον από ολόκληρο το σύστημα δικαιοσύνης και τον εκάστοτε νομοθέτη αλλά και τον συνήγορο υπεράσπισης.

 

 

No Comments

Leave a Comment

Translate »